Παράρτημα Κύπρου
25ης Μαρτίου 27,
2408, Έγκωμη Λευκωσία
Τηλ.: 00357 99212214
00357 22776757

EL |  EN |  DE

 

Βλάβες οποιασδήποτε αιτιολογίας στα ακουστικά οστάρια (σφύρα, άκμονα ή αναβολέα) προκαλούν βαρηκοΐα, που ο ειδικός ονομάζει βαρηκοΐα αγωγιμότητας. Όταν οι βλάβες αυτές αφορούν και τα δυο αφτιά, ο ασθενής ήταν καταδικασμένος να χρησιμοποιήσει ακουστικά βαρηκοΐας. Με την χρήση του χειρουργικού μικροσκοπίου και την εξέλιξη της μικροχειρουργικής του αφτιού τα τελευταία τριάντα χρόνια, άλλαξε σιγά-σιγά η στρατηγική τής αντιμετώπισης των παθήσεων του μέσου ωτός από το να προλάβουμε επικίνδυνες για τη ζωή του ασθενούς επιπλοκές, στο να διατηρούμε τη λειτουργικότητα εφόσον αυτή δεν έχει επηρεαστεί από την πάθηση, αλλά και να βελτιώνουμε τη λειτουργικότητα, αν η νόσος την έχει ήδη επηρεάσει.
Δύο είναι οι μεγάλες κατηγορίες παθήσεων του αφτιού, που προκαλούν βαρηκοΐα αγωγιμότητας, η οποία μπορεί να διορθωθεί με εμφύτευση τεχνητών οσταρίων: αυτές που οφείλονται σε φλεγμονές (χρόνια μέση ωτίτιδα, χολοστεάτωμα) και σε αυτές που δεν οφείλονται σε φλεγμονές (ωτοσκλήρυνση, κατάγματα ακουστικών οσταρίων).

 

Στις φλεγμονώδεις παθήσεις ο κύριος στόχος της μικροχειρουργικής είναι η έγκαιρη εκρίζωση της φλεγμονής και η αποκατάσταση της τυμπανικής μεμβράνης , πριν η πάθηση γίνει επικίνδυνη για τη λειτουργία της ακοής, της ισορροπίας ή ακόμα και για την ίδια τη ζωή του ασθενούς.

 

Δεύτερος στόχος (αν και συχνά για τον ασθενή πρωταρχικός) είναι η βελτίωση της ακοής με την αντικατάσταση φθαρμένων από την φλεγμονή οσταρίων με τεχνητά. Το πλέον σύγχρονο υλικό αυτών των μικροσκοπικών προθέσεων, που χρησιμοποιούνται τα τελευταία δυο χρόνια και στην Ελλάδα, είναι το τιτάνιο. Το υλικό αυτό παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με παλαιοτέρα από κεραμικά, συνθετικά η και μοσχεύματα από δοτές) διότι γίνεται σχεδόν πάντα αποδεκτό από τον οργανισμό, είναι πολύ ελαφρύ και μπορεί να μεταδίδει τις δονήσεις του αέρα ακόμα και στις υψηλές συχνότητες, χωρίς να καταλαμβάνει πολύ χώρο στο μικροσκοπικό κοίλο του τυμπάνου. Η τοποθέτηση τους γίνεται συνήθως στην ίδια επέμβαση με την εκρίζωση της φλεγμονής με γενική αναισθησία. Το καλό αποτέλεσμα εξαρτάται από την εμπειρία του χειρουργού, διότι δεν υπάρχει δυνατότητα ελέγχου της ακοής κατά τη διάρκεια της αναισθησίας. Έτσι μερικές φορές είναι απαραίτητη και δεύτερη επέμβαση μικρότερης βαρύτητας με τοπική αναισθησία, ώστε να επιλεγεί το σωστό μέγεθος της πρόθεσης και να ελεγχθεί η βελτίωση της ακοής την ώρα του χειρουργείου.
Το Κέντρο μας έχει εμπειρία με αυτά τα τεχνητά οστάρια από το 1993 σε πάνω από 300 περιπτώσεις και έχει κοινοποιήσει τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα σε πολλά διεθνή επιστημονικά συνέδρια.

 

Αντίθετα σε παθήσεις των οσταρίων, που δεν οφείλονται σε φλεγμονή, η επέμβαση γίνεται αυστηρά με τοπική αναισθησία. Η πιο συχνή τέτοια πάθηση ειδικά στις μεσογειακές χώρες είναι η ωτοσκλήρυνση. Προσβάλει αργά ή γρήγορα και τα δυο αφτιά, τις γυναίκες πολύ συχνότερα από τους άνδρες και αφορά συνήθως νεαρές ηλικίες, που δύσκολα αποδέχονται τα ακουστικά σαν μόνιμη λύση του προβλήματος της ακοής. Ο αναβολέας (το τελευταίο οστάριο πριν από τον κοχλία) καθηλώνεται στη θυρίδα του λόγω εναπόθεσης αλάτων στον ελαστικό του σύνδεσμο, με αποτέλεσμα να μην μεταδίδει πλέον τις δονήσεις του ήχου στα υγρά του κοχλία. Η παλαιότερη τεχνική της αφαίρεσης όλου του αναβολέα και της αντικατάστασης του με τεχνητό (αναβολεκτομή) έχει σήμερα εγκαταλειφθεί, διότι παρουσίαζε υψηλό ποσοστό επιπλοκών, όπως ίλιγγο ή κώφωση. Κατά τη μοντέρνα τεχνική της αναβολοτομής δεν αφαιρείται όλος ο αναβολέας, αλλά ανοίγεται μια μικροσκοπική τρύπα μεγέθους 0,4 χιλιοστών στη βάση του. Εκεί εφαρμόζεται ένα σχεδόν αόρατο με γυμνό μάτι πιστόνι από πλατίνα και τεφλόν, που συνδέεται στο προηγούμενο οστάριο, τον άκμονα, ώστε να μεταδίδει αυτό πλέον τα ηχητικά κύματα. Η επέμβαση διαρκεί σαράντα λεπτά, είναι εντελώς ανώδυνη και το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό ήδη την ώρα του χειρουργείου! Με την καινούργια αυτή τεχνική έχουν εκμηδενιστεί πρακτικά οι επιπλοκές, ο ασθενής νοσηλεύεται μόνο 24 ώρες και το ποσοστό επιτυχίας αγγίζει το 98%, εφόσον γίνει από έμπειρο χειρουργό με τοπική αναισθησία.
Η χειρουργική βελτίωση της ακοής με τις ανωτέρω μικροχειρουργικές τεχνικές πλεονεκτεί σε σύγκριση με τα συμβατικά ακουστικά βαρηκοΐας. Πέραν της καλής αποδοχής, εφόσον δεν υπάρχει κάτι εμφανές στο αφτί του ασθενούς, η καλή ακοή διατηρείται στο λουτρό ή στη θάλασσα, όπου το ακουστικό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Το κόστος της επέμβασης δεν ξεπερνά πολύ αυτό ενός καλού ακουστικού, και μάλιστα δαπανάται μόνο μία φορά, ενώ το ακουστικό πρέπει να αντικαθίσταται κάθε 4 έως 5 χρόνια.

 

ΧΟΛΟΣΤΕΑΤΩΜΑ

Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη ενός σάκου που περιβάλλεται από δέρμα σε έκτοπη θέση μέσα στην κοιλότητα του μέσου ωτός, πίσω από την τυμπανική μεμβράνη. Διακρίνεται σε συγγενές, το οποίο είναι σχετικά σπάνιο και εμφανίζεται στην παιδική ηλικία και σε επίκτητο. Το τελευταίο μπορεί να ωφείλεται σε χρόνια δυσλειτουργία της Ευσταχιανής Σάλπιγγας, σε επαναλαμβανόμενη οξεία μέση ωτίτιδα, σε χρόνια μέση ωτίτιδα ή να αναπτυχθεί μετά από κατάγματα του κροταφικού οστού με επέκταση στον έξω ακουστικό πόρο. Το Χολοστεάτωμα με την αύξηση του μεγέθους του και την παραγωγή διαφόρων ενζύμων επεκτείνεται καταστρέφοντας τους γειτονικούς του ιστούς. Έτσι είναι δυνατόν να διαβρώσει τα ακουστικά οστάρια και το οστό που χωρίζει το μέσο ους από το μέσο και οπίσθιο κρανιακό βόθρο, να συμπιέσει το προσωπικό νεύρο και να επεκταθεί στο έσω ους. Η προκαλούμενη συμπτωματολογία εξαρτάται από την έκταση της νόσου ή την εμφάνιση επιπλοκών. Ο ασθενής δυνατόν να αναφέρει ωτόρροια, βαρηκοΐα ή επεισόδια ιλίγγου. Οι εκδηλώσεις σε περίπτωση επιπλοκών είναι πιο δραματικές και αφορούν σε πάρεση του προσωπικού νεύρου και επέκταση της φλεγμονής ενδοκρανιακά με μηνιγγίτιδα, σχηματισμό αποστήματος (επισκληρίδιο, υποσκληρίδιο) και θρόμβωση φλεβωδών κόλπων του εγκεφάλου. Η διάγνωση τίθεται κυρίως κλινικά με την ωτοσκόπηση κατά την οποία δυνατόν να διαπιστωθούν εισολκή ή περιφερική διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης και σαρκία ή πολύποδες που εξορμούν από το μέσο ους. Ο έλεγχος, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο όπως επί επιπλοκών, συμπληρώνεται με ακοόγραμμα, απλές ακτινογραφίες κατά Schuller, αξονική και μαγνητική τομογραφία. Η θεραπεία του χολοστεατώματος είναι αποκλειστικά χειρουργική και αποσκοπεί πρωτίστως στην εκρίζωση της νόσου πριν αυτή γίνει επικίνδυνη για την ακοή, την ισορροπία ή ακόμα και τη ζωή του ασθενούς και δευτερευόντως στην βελτίωση της ακοής.

 

 

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες προοδευτικά επιδεινούμενης βαρηκοΐας σε νεαρούς ενήλικες ιδιαίτερα στις γυναίκες και πολύ συχνά αμφοτερόπλευρα. Το ποσοστό προσβολής των γυναικών είναι περίπου διπλάσιο από αυτό των ανδρών, η δε νόσος απαντάται σε άτομα της ίδιας οικογένειας με κληρονομικό ιστορικό βαρηκοΐας, ιδιαίτερα στη λεκάνη της Μεσογείου.

 

Πρόκειται για μία κατ'ουσίαν αγνώστου αιτιολογίας πάθηση (κληρονομικότητα; ιός;) η οποία αφορά στο οστέινο περίβλημα του λαβυρίνθου κατά την οποία διαταράσσεται ο μεταβολισμός του οστού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία σκληρυντικού οστού και την εναπόθεση αλάτων στον ελαστικό σύνδεσμο της βάσης του αναβολέα ή και γύρω από τον κοχλία (κοχλιακή ωτοσκλήρυνση). Ο αναβολέας καθηλώνεται στη θυρίδα του και οι δονήσεις του ήχου δεν μεταδίδονται στα υγρά του κοχλία. Εκτός όμως από τη βαρηκοΐα αγωγιμότητας η ωτοσκλήρυνση δυνατό να προκαλέσει και προοδευτική νευροαισθητήριο βαρηκοΐα λόγω προσβολής του λαβυρίνθου.

 

Η νόσος κατά κανόνα εκδηλώνεται με βαρηκοΐα, στο 70-80% και στα δύο αφτιά, εμβοές και ενίοτε αίσθημα πίεσης στο πάσχον αφτί και σπανιότερα προσβολές ιλίγγου. Κατά την εξέταση διαπιστώνεται ότι η τυμπανική μεμβράνη είναι φυσιολογική και οι δοκιμασίες με τους τονοδότες αποκαλύπτουν βαρηκοΐα αγωγιμότητας. Ο έλεγχος συμπληρώνεται με τονικό ακοόγραμμα, τυμπανόγραμμα και εξέταση των αντανακλαστικών του αναβολέα. Εφόσον τεθεί η διάγνωση της Ωτοσκλήρυνσης είναι απαραίτητο να συζητηθούν με τον ασθενή οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις για βελτίωση της ακοής του. Η πρώτη από αυτές αφορά στη χρησιμοποίηση ακουστικού βαρηκοΐας το οποίο έχει πολύ καλό λειτουργικό αποτέλεσμα, ωστόσο δε γίνεται εύκολα αποδεκτό από τα νεαρά άτομα που συνήθως πάσχουν από τη νόσο. Με δεδομένο το υψηλότατο ποσοστό επιτυχίας, στα άτομα αυτά προτείνεται χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της ακοής. Η κλασσικά εκτελούμενη αναβολεκτομή έχει εγκαταλειφθεί λόγω υψηλού ποσοστού επιπλοκών και έχει αντικατασταθεί από την αναβολοτομή, που γίνεται αυστηρά με τοπική αναισθησία.